Maand: januari 2019

Wauw! Je moet het maar doen, als mid-twintiger een boek als ‘De geschiedenis van de vooruitgang‘ schrijven. Bregman is dan ook niet zo maar een optimist à la Hans Rosling die met veel statistiek wil aantonen dat het toch niet zo slecht met onze wereld is gesteld of á la Steven Pinker die een beetje in zuiver rationalistisch vooruitgangsdenken en ongebreideld geloof in de wetenschappen is blijven steken. Neen, Bregman is veel meer dan dat, noemt zichzelf wel eens een utopist, een possibilist, een neorealist… Ikzelf zou hem vooral een integralist noemen, integraal in de betekenis van – zonder ook maar iets van onze menselijke geschiedenis te vergeten of te verloochenen – net die stap verder zettende voorbij het louter mentaal, rationele.
Bregman lezen geeft me hoop: we weten, op wijsheid staat geen leeftijd, maar een jong iemand als Rutger Bregman die in staat is zulk een visie te ontwikkelen, kan m.i. enkel doordat ook hij is ingebed in een veel ruimere beweging van – weliswaar wat miskend – vooruitgangsstreven. Hij is zelf de verbeelding van net wat hij in zijn pleidooi tracht aan te tonen denk ik er dan bij.
De taal die Bregman in de De geschiedenis van de vooruitgang gebruikt is die van een twintiger, nooit hoogdravend, nooit bombastisch, geen gezwollen filosofisch gewauwel. Een ideale opstap naar geëngageerde filosofie voor niet alleen maar jongeren!

Zonder meer mijn nummer 1 van de reuzen waar we het privilege hebben om op de schouders te mogen toeven. The ever-present origin (ik las de Engelse vertaling van Jean Gebser’s magnum opus met originele titel Ursprung und Gegenwart) dateert ondertussen reeds van begin jaren 50 van vorige eeuw maar is het ultieme werk waar al het voorgaande, al het momentane en al het toekomstige zijn plek krijgt. Dit niet enkel met betrekking tot de filosofische stellingnames die we de revue reeds zagen passeren sinds onze aanwezigheid hier als mens, maar in uitbreiding tot de ganse werkelijkheid. Een boek dat dus niet enkel de geschiedenis maar ook de toekomst omvat van de filosofie van het bewustzijn.
Niet laten ontmoedigen door de omvang! Weliswaar een kanjer van meer dan 600 pagina’. Eigenlijk 2 boeken in één: Foundations of the Aperspectival World dat het raamwerk van Gebser’s denken aangeeft, en Manifestations of the Aperspectival World dat voorbeelden uit diverse displines als kunst, wetenschap, etc aanreikt. Reken zeker enkele weken/maanden om het boek tot je te nemen. Maar wat loont de inspanning, wat een rijkdom aan ideeën, elke pagina, elke alinea een diepgravend essay op zich.
Ik waag me hier dan ook niet aan ook maar een poging tot het geven van een korte inhoud, dit zou enkel afbreuk doen aan het onovertrefbare van het boek. Daarom slechts 1 advies: lezen!!!